Talk Arunodaya-12
This text was made from YouTube automatic captions and may contain mistakes. To suggest a correction, click the line, then ✎ under “This line” on the right.This text was made from YouTube automatic captions and may contain mistakes. To suggest a correction, tap the line, then ✎ below.
ද මේ මේ තව ප්රශ්නයක් මේවා මේ නිතරම එන්නා මේ කඨින පින්කම් පිළිබඳව ඉතින් මේ කඩනයක් එන ගානේ මේවා අහනවා. ඉතින් මේක අපිට අත්යාවශ්ය දෙයක් නෙමෙයි. කින නරක නැහැ. කින පිංකම හොඳයි. හැබැයි මේ අද ඉතින් අර කියන එක මේ අහන්නේ මොකක්ද? කටින පින්කමනට සහභාගීව අතර එය සංදර්ශනාත්මක ස්වභාවයක් පැවුණයි කියලා මේ අහන්නේ. ඉතින් අහනවා කඨින පින්කම කියන්නේ මොකක්ද? එතකොට මේ නිවැරදිව කරන හැටි කොහද කිය ඔයගේ ප්රශ්න වාගියක් අහන්නේ. අට මහා කුසලයට එකක් කියන්නේ මොකක්ද කියන එකත් මේ විස්තර කරනවා. මේ කඨින කියලා කියන වචනය මීට වඩා ගැඹුරු පැත්තක් ඒ බුද්ධ දේශනා බුද්ධාණන් වහන්සේ වැඩ ඉන්න කාලේ තිබුණේ. සිවුරු බොහොම හිඟයි. මේ වගේ සිවුරක් හටගන්න කාලේදී භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට වස්තුන් මාසයක කාලයක් ඒ කියන්නේ වැඩ ඉන්න කාලේ වහින කාලයක් එනවා. පිණ්ඩපාත වඩින්න අමාරුයි. ඒ වගේම ඒ කාලේ තිබුණා විවිධ සිරිත් ගස් කොළන් ලියලනවා. තනකොළ පඳුරු දාලා එනවා. ඔවය සත්තු බිත්තට
දානවා. ඔයගේ විවිධාකාර ඔයේ යෝගීන් ඒ නැත්නම් ඒ කාලේ හිටපු බමුණු මතන් ඔය කාලේදී කියලා තියෙනවා පුරුද්දක් හැටියටම පැවිදි ආයේ මේ කාලේ ඇවිදින්න හොඳ නෑ මේ සත්තු පෑගෙනවා. පොඩි සත්තු ඉන්නවා. න් පොඩි වෙලා යනවා. බිත්තර පොඩි වෙනවා. මේ වගේ නිසා ඒ කාලේ සම්මත චරිතයක් තිබුණා සමාජ චරිතයක්. එක තැනකට එලා මිනිස්සු දෙන කන්න බොන්න දෙන ඒවා කාලා බීලා හිටන් ඒ කාලේ ගත කරනවා. හැබැයි මේක සමාජ සම්මතයක් වෙලා තිබුණ කාලයක්. ඉතින් මේ කාලේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ කාලේ භික්ෂූන් වහන්සේලා මුලින් ඔය කියන චරිතයට බැස්සේ නැහ. මිනිස්සු දොස් කියන්න පටන් ගත්තා. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ මුල් කරගෙන මේකේ වැදගත්කමක් දැකලා. භික්ෂූන් වහන්සේලාට වස් කාලයක් පැනෙව්වා. එක තැනකට ඉඳලා ඒ විදිහට තමන් මේ ප්රතිපත්ති පූර්ණය කරගෙන ඉන්න පිරිසටත් දහම් දේශනා කරලා මේ ආදි වශයෙන් යහපතා කරන්න ක්රමයක් කියා දුන්නා. ඒ මුල් කරගෙන තමයි ඒ ටික පටන් ගත්තේ. අද ඔයාගේ සිවුරු ඕන තරම් තිබුනේ නැහ. සිති සිවුරු බොහොම හිඟයි. රෙදි හිඟයි. අද
වගේම මේ රෙදි නිෂ්පාදන කර්මාන්තශලා දාය තිබෙන කාලයක් නෙමෙයි. මේ නිසා මොකද කරන්නේ ඒ කාලේ සිරිත තිබුනහරි රෙදි නෑහ. ඒ නිසා ඒ වගේම ඒ වගේ දේක වටිනාකම දැක්කලා රිදි කෑල්ලක් දැක්කොත් හොරකම් කරගෙන යනවා. ඒ කාලේ තිබෙනවා තිරිත. හැබැයි ඉතින් ඔයවා රකින්න ගියාහම අලි කරදරයක් ඕකත්. රකින එක. හැබැයි ඒගොල්ලෝ අහකර දාන්න. ඒවා තියෙනවා මහා අසුභ ලකුණු කියලා. මියෝ ආපුවා, රේයෝ ආපුවා, ගැබ්මල පිහිදාපුවා මේ ජාතියේ රෙදී ඒවා ගන්නේ නෑ. මළමි නියෝතපුවා ඒවා පිළිකුල් කරනවා සාමාන්ය ලෝකයා. හැබැයි ඒවා හෝදලා හදලා ගත්තහම අවශ්ය ප්රයෝජනය ගත්ත හැකි සිවුරක් හදාගත්තහම හැබැයි ඒකේ කිසි ප්රශ්නයකුත් නැහැ කවුරුවත් හොරකම් කරන්නේ. කපොච්චියර සෝනි දාලා තිබ පිපිච අර කුණු බලිනිය ඔතන හිටම් ඉතිවිච්ච කෙනෙක් ඔහෙද්ද ඔය හාමුදුරුවෝගිලා හෝ දාගෙන ඒකෙන් ඔය සිවුරම් මාහගෙන ැදගින්නේ අප්පුවියි අපි නම් එපා ඕක අර කවුරු හරි හොඳට පූජා කරපු හොඳට එද්දකින් හදපු එකක් ගත්තක් තිබෙමනම් හොරකම් කරෙන්න ගිහිල්ලා පෙරවන්න හරි ගන්නවා. ඒ කලේ හිටපු මිනිස්සුන්ට එහෙම
ස්වභාවයක් තිබුණේ. ඒ නිසා මේක රැකීමත් බොහොම ලේසියි. ඉතින් මෙන්න මේවා ඒ කාලය තුළ අර තියාගත්තහම අර මාස තුනක් තිස්සේ තියාගෙන ඇප උපස්ථානය කරනකොට උන්වහන්සේලාට කොහේහරි නවතාගෙන වස් කාලය එදා තිබිච්ච චරිත්රය අනුව ඒ ගමීම ඉන්න අය ඒ පිරිස ඇවිදිලා හටන් එකතු වෙලා අර හාමුදුරුවන්ට දානයක වෙලාක් දෙනවා. එකතු වෙලා බණ අහන්න එනවා. ඇවිදිලානම් රාත්රි කාලේ බණ අහලා යනවා. උන්වහන්සේටත් ඉතින් ඒ ධර්ම දේශනාව මේ වශයෙනුත් ලැබෙන ශාන්තියයි. උන්වහන්සේ කර්මස්ථානයක් වඩා ගැනීමේ නිදහසයි මේ සියල්ලම ලැබෙනකොට. උන්වහන්සේටත් ආර්ය මාර්ගය පූර්ණය කරගන්න අප්රමාද වෙන්න හොඳ අවස්ථාවක් වෙනවා. ඒකේ විශේෂත්වයක්. එතකොට මිනිස්සුන්ටත් ඒක ලොකු යහපතක් වෙනවා. චිත්ත ප්රසාදය දවස ගානය වැඩි වෙනවා. ඔය වස් කාලේ කියන කාලේ ගොවි තැන් එහෙම කරලා මේ වැහි කාලේ ගෙවල් වල ඉන්න කාලයක් ඒ කාල සීමාවේ. ගොවිතැන් කරන්නටත් පුළුවන් කාලයක් නෙමෙයි. ගොවි තැන් කරපු අහදාන කාලීලා ඉන්න කාලේ. ඉතින් ඔය වෙලාවේ
කතා කරන්නේ දහම් සාකච්ඡා. මොකද දහමට නැඹුරුණ අය කරන දෙයක්. ඒ නිසා ඒ අයටත් හුඟාක් දහම නුවණ වැඩෙනවා. බොහෝ අය මාර්ග ඵල ලබනවා. උන්වහන්සේටත් ඒ ඥාන ශක්තිය කර්මත්වන වැඩීම අදී කටයුතු සිද්ධ කරගන්නවා. මේ චිත්ත ප්රසාදය නිසා ඔක්කෝම එකතු වෙලා. බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුදැන වදාරලා තියෙනවා කඨින චීවරයක් හදන්න අවසර දුන්නා අන්ති අවසාන අවස්ථාවේදී මේ ගිහිටත් හදලා පූජා කරන්න. මුල් කාලේ දුන්නේ රෙදී. උන්වහන්සේලා තමයි ඒකෙන් ඒ කට්ටනය කියග හටන් හදාගත්තේ රාමුවක් හදාගන්නවා. රාමුවක් හදලා මේ රිදි කෑඩියකට ඉස්සෙල්ලා ඈඳලා තියලා බොරු නූලක් අදිනවා ඇදලා ඉවරලා ඒකටම අහගන්නවා. ඇද නැති වෙන්න තමයි ඒ රාමුවක හදන්නේ කටින කිව්වන්නේ ඒ රාමුවට ඒ රාමුවට මේ රිධි කෑල්ල ටික තියලා හිටා මෝටු කරලා හිත කරලා හිටහර බොරු නුවල අදිනවා කියන්නේ නියම ස්ථිර මැවම නෙමෙයි. සාමාන්යයෙන් තාවයකාලිකව ගිහිල්ලා කරන එකක්. එහෙම කරලා හිටන් ඒක අර රාමුවේ තියාගෙන භික්ෂූන් වහන්සේලා වහනවා. ඒ මුල් කාලේ පස්සේ ඒ
හිමිකම මනුස්සයෙන්න දුනහ මනුස්සයේ සිවුර හැදුවා. ඒක නොකියම හදනවා ඔක්කොම එක්කලා. වස් තුන් මාසේ ඉවරලා උන්වහන්සේ පවාරණය කරලා අර තුන් මාසෙක කරපු දාන ආනිසන්ත සිහි කරලා පුණ්යානුමෝදනාවක් කරනවා. අන්න ඒ පුණ්යානුමෝදනා කරන දාසේ ඔබ වහන්සේට අපගෙන් මෙන්න අලුත් සිවුරක් කියලා. අහසීහ වැටනවාගේ මේ සිවුරග අහලා දෙනවා. මහන්සි වෙලා හැදුවේ නෑහැ. මිනිස්සු ඒක හදලා දුන්නේ. ඒක හරියට කියන්නේ අහසින් සිවුරක් වන්නා කියලා. ඒ තරමට ඒකේ විශේෂත්වයක් තියෙනවා. ඒ වගේ ඔක්කොම අතගහලා හදපු එකේ චිත්ත ප්රසාදය ඔක්කොටම වැඩියි. තුන් මාසයක් ඉස්සේ කරපු ඇපස්ථාන සත්කාර සිහි කරලා දෙනකොට අප්රමාණ චිත්ත සත්තුරක් ඇති වෙනවට මනුස්සයින්ට. ඒක මහා විශාල පිනක් වෙනවා. ඉතින් ඒක තමයි කඨින පිංකමක තියෙන විශේෂත්වය. ඒ කන්නේ සිවුරු ඔක්කොම කෑලි කෑලි එකතු කරගෙන තැනින් තැනින් කල් ගොඩවල් වලින් එකතු වෙච්ච පොඩි පොඩි කෑලි එකතු කරලා සිවුරුක් හැදෙන ගාන්න එකතු කර හුගා කල්ල
යනවා. සිර සිවුරකට අවශ්ය රෙදි කෑලි එකතු කරරෙන්න එකතු කරන යන්නක් ඒවා දීරලා. ඔය ජාතියේ කාලයක් තිබුනේ. අරවා එකපාර හොඳ සිවුරට අවශ්ය ඒවා ඔක්කොම එකතු වෙලා හදලා දුන්නහම අන්න ඒවයෙන් තමයි අර එක සිවුරක් හම්බ වෙන්නේ. ඉතින් ඒ කාලේ තිබිච්ච විශේෂ සිරිතක්යකගේ ඒ සිවුර ඒ අර මේ තමයි ඒකේ ආනිසංස විග්රහ කරලා දීලා හිටම් අහසි වැන්න වාගේ ලැබිච්ච සිවුර මේ ලැබුන වාගේම අහම් මේ ලැබෙන මහා සම්පත්තියට හිමිකාරය වෙනවා අර මනුස්සයෝ. හිටි ගමන් විශාල සම්පත් කඩා හැලන අය වෙනවා. අර උන්වහන්සේට හදලා දුන්න සිවුරක් එකපාර ලවා දුන්නා වාගේ. නමුත් අද වෙනකොට නම් හුඟාක් දුරට ඒවා ඉතින් හදලා ගන්න සිවුරු නිසා ඉතින් ඒ වගේ කඩේ මහලා ගන්න එකක් ගෙන හිහිලා දුන්නොත් ඒක හරියන්නේ නැහැ. ඉතින් කට්න සිවුර හද වුණත් නියම විදිහට ඒවදා මහලලා හදලා තමයි ගන්නේ සිරිතවත් නමට හරි ගේනවා. ඉතින් එහෙම සිරිතක් ඒ තිබුනේ. ඉතින් ඕක කල්ලේ යන්න මොකද කරන්නේ? විවිධාකාර මේ සංදර්ශන ක්රම විදිහට තමයි ඉතින් එන්න එන්න ඉතින් ඔය හැදෙන්නේ. දැන් පිරිතක් කියන්න ගියාමත් පස්සේ පස්සේ රජවරු එහෙම
පිරිත් කියවනකොට ඒ වගේ නැ ඇමතිවරු විශේෂ අය පිරිත් කියවනකොට විවිධ ක්රමවේද අනුගමනය කළා. අනුගමනය කරලා හිටන් මොකද කරන්නේ? සමහර වෙලට රජ කෙනෙක් එහෙම සිටුවරයෙක් එහෙම කෙනෙක් එහෙම හාමුදුරුවෝ ගෙන්නවලා එහෙම පිරිතක් එහෙම ඔහොම කියවනවා නම් ඒ කාලේදී අන්ය පරිබ්රාජික එහෙම ඒවහවර තරහයි. එහෙමත් තිබුණා. ඒ කාලෙත් ඒගොල්ලන්ගේ සිතක් තිබුණා. හාමුදුරුවෝ එගෙන්න යන්න දුණු ඊතල ඔහොම මරෙන කට්ටියක් ඉස්සෙල්ලා යනවා. පිරිත් කියන්න හාමුදුරුවෝගන්න තිරිතා. අදත් ඒකේ කොටසක් ඉතුරලා තියෙනවා. ඒ නිසා ඔය මේ කියන්නේ හත් දවසේ පිරිසක් අය ඉතිහාසයෙන් කියනකොට එහෙම ආටනාටිය කියන්නේ හාමුදුරුවෝ එක් කියන්නේ අර කියන ආයුධාත් අරගෙන හාමුදුරුව නෙමෙයි ආයුධ ගන්නේ මනුස්සයෝ. ඉතින් ඒ කියන්නේ ඒවා ක්රමක්රමයෙන් ඔහොම වෙලා නිකන් සංදර්ශනයක් වාගේම හැදුනා කල්ල යනකොට චිත්ත ප්රසාදය ඇති කරගන්න විවිධ ක්රමවේද ඒකෙන් අර එදා තිබිච්ච සාප්රදායික ක්රම යටපත්
වුණා. යටපත් වෙලා හිටන් ඉදිනිදායි ඉතින් සමාජ සම්ප්රදායන් එක්කලා සම්බන්ධ වෙලා මිශ්ර වුණා. ඉතින් ඒකයිඒ තියෙන වෙනස. ඉතින් එදා තිබිච්ච දුර්ලභභාවය ඒකත් ඒය වැදගත් වෙන්න හේතුවක්. මේ අටම මහා කුසල් කියලා කියන්නේ මේකත් මේ හදාගත්ත පස්සේ ආචාර්යවාදයක් තියෙනවා. අටම මහා කුසලය කියලා වෙන්නම් පෙන්නපු තැනක් මට නම් හම්බවෙලා නැති තිපිටකයේ. ඒකට වැසිගිලි හැදීමත් අටමහ කුසල් වලට වැටෙනවා. බණ පොත් ලියන එක බුද්ධ ප්රතිමා හදන එක අටමහා කුසල් වලට වැටෙනවා. හැබැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉන කාලේ වන පොත් ලිව්වෙත් නැහැ. මේ මේ බුද්ධ ප්රතිමාවන් වහන්සේලා හැදුවෙත් නැහැ. පහු කාලෙකදී තමයි ඒවා අපිට මේ පූජනීය වත්තු හැටියට ගත්තේ. වැදිසි කිල්ලා ඉතින් ඒ කාලේ හදලා තියෙනවා. ඉතින් ඒ වගේ ඉතින් අටම මහා කුසල් කියලා එටන් කිව්වට. ඒවා ඉතින් හොඳ කුසල් තමයි. යහපත් දේවල් නරක දේවල් නෙමෙයි. නමුත් නියම අටම මහා කුසලය නම් කුසලය කියන්නේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය. අට මහා කුසලය නම් ආර්ය අෂ්ඨාමික මා සම්මා දිට්ඨිය, සම්මා සංකල්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත, සම්මා ජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධිය තරම්
මට මහා කුසලයා තව නම් නෑහැ මට පේන හැටියට. ඒක තමයි ආර්යෂ්ඨාංගික මාර්ගය. වැදගත්ම දේ. ලෞකික වශයෙන් බැලුවොත් නම් අර ධර්ම කියන්නේ පැරණි ආචාර්යවරු මේ කුසල් අටක් වෙන් කරලා තියෙනවා විදිහට. බණ පොත් ලියන එක. ඒ වගේම ආරාම හදලා දෙන එක මේ ගස් හිටෝ එක ඔය ආදී වශයෙන්ම මේ සාමාජ සමාජයට වැදගත් වැදගත් දේවල් එකතු කරලා අටක් හදලා හිටන් මිනිස්සුන්ට ඉදිරිපත් වෙලා අටමහ කුසල් කියලා. ඒක තමයි අපි අද අටමහා කුසල් කියලයි කියන්නේ. නමුත් අටම මහා නියම අටම මහා කුසලය නම් ආර්යෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියලා අපිට හිතාගන්න ඉර තියෙනවා. ඒක නිවන් මගට හේතු වෙනවා.