Talk Arunodaya-62

පොඩි ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා මොකක්ද උපාය දන්නෝ අපායේ නොවැටිත මේ දහම් වැකියක්ද පාදලා දෙන ඇල්ලීමක් කරනවා. මේ උපාය දන්නෝ අපායේ නොවැටෙති දැන් මේක පැරණි පඬිවදනා. පණිවදන් කියන ඒවා විවිධාකාර ක්‍රම වලින් එනවා. ඉතින් උපාය කියන්නේ මොකක්ද? අපාය කියන්නේ මොකක්ද කියලා තේරුම් ගන්න බැ පද නිරුපක්තියෙන්. එතකොට මේක හොඳට පැහැදිලිව දැනගන්නවා. මෙයා බුදු වදන්ද ධර්මයට අයිති දේවල්ද කියලා බලන්නේ. ඔය පොත්පත් ඔය කොහේ හරි හොයලා පොතක් අස්සිදිටකින් නෙමෙයි. ඒ අදහස විමර්ශනය කරන්න ඕනේ. ඒ විමර්ශනය කරනකොට ධර්මානුකූල නම් තමන්ට

ඥාන ගෝචරයි. එතකොට දැනගන්නවා ධර්මානුකූල නම්. මේක දේශනාවක් බුද්ධ දේශනාවක්. බුද්ධ දේශනාව හොයන්න දේශනා කරපු ක්‍රමවේදය ඒකයි. නමුත් ඒ ක්‍රමවේදය පැත්තකින් තියලා අද බලන්නේ ත්‍රිපිටකය කොතනද ඕක තියෙන්නේ අපි පිළිගන්නේ නැහ ත්‍රිපිටකයේ නැන්නම්. එහෙම කියලා හිටන් සීමා කරගන්නවා උලාවකට වැටෙනවා. ඉතින් ඒ නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන ක්‍රමයට බුද්ධ වචන තෝරාගන්න ඕනේ. ඒකයි කාරණය. මේ වචන දෙකේම තියෙනවා උප ආය උප ආය අප ආය කියලා වචන දෙකක්. උප ආය උපාය අප ආය අපාය ඔය ශබ්ද නිරුක්තියක් වයාකාර නිරුක්ති කොහොමද මම දන්නේ නැ.

භාෂා රීති වෙනමයි. එයා බුදුරජාණන් වහන්සේගවා නෙමෙයිනේ භාෂා හදාගත්ත අයවනේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙන නිරුක්ති දැනගන්න ක්‍රමයක් දුන්නා. භාෂා නිරුක්ති කියන එක භාෂා ව්‍යාකරණ හදාපු අයගේ වැඩක්. ඒවා ඒගොල්ලන්ට ඕන ඕන ක්‍රමයට හදලා තියෙන්නේ. ඉතින් ශබ්ද නිරුක්ති කියන එක ඥාන ගෝචරයි. මේ වචනේ බිදෙන හැටියක් තියෙනවා ඥාන ගෝචරව දැහෙනවා. උප ආය උපාය අප ආය අපාය මේ ආය කියලා කියන්නේ එකතු කරනවා. එක් වෙනවා. සමූහ ගැහෙනවා. සමූහ වෙනවා. සමූහයක් හඳුන්වන්න කියන නමක්. මේ ආයේ කියන වචනේ ඒ ආයේ කියන වචනය එකතු වෙලා ගොඩගැහිලා

තියෙන ඒවට කියනවා. උපවාමකට ආසන්න තත්ත්වය. කොහේ හරි යමක් යම් ගොඩක් තියෙනවා නම් මොනවා ගොඩක් හරි? ඒ එකතු වෙච්ච ගොඩට ආයේ කියනවා. ඒකට ආසාන වෙච්චා මොනවද හොයලා බලපුවහම මොකක් නිසාද ඒකට එකතු වෙන්නේ? ඒක හොයාගත්තහම උපාය හොයාගත්තා. උපසන්න සභාපති උපසභාපති ලේකම් උපලේකම් මේ කියන්නේ ඒ වෙනුවට ඒ ආසන්නම ඉන්න කෙනා හඳුනක් ගන්න වචනයක්. මෙන්න මේ වගේ මේ එකතු වෙන ඒවායි නිසා තමයි මේ ලෝකේ හැදෙන්නේ. ඒ ආය දකින්න ඕනේ. සතර මහාභූතයන්ගේ එකතුව නිසා

විවිධ රූපයෝ දකිනවා. ආය වෙච්චා දකිනවා. පහළ වුණේ දුක් අරත දෙන ඒවා නම් ඒ වාගේම කැඩිලා බිදිලා විනාශ වෙලා යන ඒවා නම් ක ආයේ වෙන ඒවා කායේ වෙනවා. ඒකේ වෙන හැටි දකින්න ඕනේ. එතකොට අපායේ හැදෙන ගොඩවල් නැත්නම් ආය හෙවත් ගොඩවල් හැදිච්ච තියෙනවා සැනින් තැන ලෝකේ. තිරිසන් ගොඩේ ඒවා තිරිසන් කොටසට ප්‍රේත කියන වස්තුවට අවශ්‍ය කරන්නා වූ ද්‍රව්‍ය වස්තු ඒකට අවශ්‍ය පරිසරයේ ප්‍රේත ආය කොටසේ මනුස්ස මනුස්ස ආයේ කොටසේ

යම්කිසි ආකාරයේ නිරයක් තියෙනවා නම් ඒ නිරයට හේතු වෙන්නා වූ යම්කිසි දුක්ඛිත බවට පත් වෙන අනිෂ්ඨ අරමුණ වලින්ම පිරිච්ච ච පැත්තක් හැදෙනවා. ඒක තමයි ඒ පැත්තේ ආය. ඒ ඒ ආයයන්ට එකතු වෙන්න හේතුකාරන ආසන්න කරුණු මොනවද? අන්න ඒක විග්‍රහ කරලා බලනකොට උපාය තේරෙනවා. බොහොම සියුම් වචනයක් හරි අදහස් වැදගත් එනවා පද නිරුපතිය ගත්තහම. එතකන් ඕක හරියට තේරෙන්නේ නෑ. සාදු ඒක පද නිරුක්තියෙන් තෝරාගන්න හැටියඔය කියන්නේ. දස අකුසල් බලවත් විදිහට කරලා ඒ හේතුවෙන් යම්කිසි කෙනෙකුට අවඩක් අසාධාරණයක් සිද්ධ කළා නම්

අන්න ඒ අවඩ අසාධාරණ හේතු කරගෙන ඒකට ගෝචර වෙච්ච පුද්ගලයාට පපුව ගිනිගත්තා වාගේ එනවා නම් අන්න ඒ මොකක්ද කරපු අපරාධය අපිට කරපු අපරාධය මට කරපු අපරාධය මොකක්ද මේ කළේ ඇයි මේ දුන්න ගිනි ගෙඩිය කියලා කෑ ගහලා පපුව බදාගෙන මෙහෙම කෑ ගහන සාප කරග අනී අපොයි වෙච්ච දේ කියලා. ගිනි ගත්තා වාගේ කෑ ගහන විදිය කරදර තියෙනවා. ඉතින් අන්න එහෙම එකක් යම්කිසි කෙනෙක් කරුවොත් එහෙම බලන්නේ නැතුව අසාධාරණ බලන්නේ නැතුව අනුන්ට ගිනි දුන්නා. යංගිය ගිනි තේරුම් ගන්න ඕනේ. ගිනිවා කනුන්ට දුන්න නම් අන්න ගිනි හටගන්න ගින්නෙන් දුක දෙන යම් තැනක් ඇත්්ද අන්න ඒය කිව්ව නිරයට හේතු වෙන ආයට ආසන්න දේ අපි කරනවා.

ජාතියට උපදේ තමයි අනුකූල සංඛාර අපාය ජාතියට ගෙනියන ආසන්න දේ මොකක්ද අනුකූල සංඛාරය පටිච්ච සමුප්පාදය දැක්කහම උපායක් දකිනවා. අපායක් දකිනවා. ඔය දෙකම දැක්ක හැයි පටිච්ච සමුප්පාදය දැක්කහම ආය කියන්නේ ජාති ඒ ජාති පහළ වෙන්න හේතු වෙන කාරණය තියෙනවා. ඒකෙන් දකිනවා. අනුන්ට ගිනි දෙන ජාතිය හිතෙන් කයෙන් වචනයෙන් වමින් වැඩ කරොත් ඒ නිසා අන්‍යයන්ට මහා ගින්නක් හටගන්නවා. දැවෙන්න තැවෙන්න පටන් ගන්නවා.

අන්ට දුන්නේ එබඳු අපරාධයක් නම්. එබඳු කරදරයක් නම් කළේ. අපි ගොන්නගලා තියෙන්නේ. අන්න අර ගිනි කියන ඒවා එකතු වෙන යම් තැනක් ඇත්්ද අන්න ඒකට හේතු වෙන්නා වූ ආසන්න කාරණයි. උපායයි. ඔන්න ඔය උපාය දන්නවා නම් ඒ ඥානවන්තයි හින්ට අපාය යන්න ඕනේ නැ. පහත් වෙනට අ වෙන්න ඕනේ නෑ. මෙන්න මේට එකතු වුනොත් පහත් පැති වලට අය වෙනවා අපහා අයේ වෙනවා. අන්න ඒ ටික දැක්කට පස්සේ අපාය යන්නේ මොනවා කරපුවහමද කියලා දකිනවා. උපායෙන් ඉතින් උපායෙන් දැක්කහම ඥානවන්තයෝවා අපාය යන්නේ නෑ. කාරණය තෝරාගන්න ඕනේ විදිහට

ප්‍රේත ජාතිය ප්‍රේත ආය ප්‍රේත කොටස එකතු වුණා. ආය වුණා. ඒකට ආසන්න කාරණය මොකක්ද? ප්‍රේත සංඛාර. ප්‍රේත සංඛාර වැඩුවොත් හිතෙන් කයෙන් වචනයෙන් පේත ජාතියට යන්නා වූ උපායයි. ඕක දන්නවා නම් ඒක මොන ආයද කියලා බලපුවහම අපායක්. අපාය යන්න කැමතිද? නෑ. එහෙනම් මොකද කරන්න ඕනේ? කුමක් නිසාද නිකන් යන්නේ නැ. අහම්බෙන් ඇදගෙන යන්නේ නැ. ඒක අහපු සිහිදීමක් නෙමෙයි. හේතුවක ඵලයක්. මොකක්ද හේතුව? අන්න උපහේතුව දකිනවා. ඒකේ උපද්දන්න හේතු වෙච්ච එක දකිනවා. උපද්දනවා.

උපකරනවා කිව්වේ ඒකයි. ඒක ගොඩනගන්න. හේතු වෙන වැඩපිලක් යම් තැනක කරනකොට අන්න ඒ ඒවට කියනවා උපාය ඉතින් ඔය උපාය දන්නවා නම් අපාය හොඳ නැති බවක් දන්නවා නම් ඒක තේරෙනවා නම් අපායට යන්නේ මෙන්න මේ උපායෙන් කියා දැක්ක නම් ඒ උපාය අයින් කරනවා. ඒක දන්න කෙනා අපාය වැටෙන්නේ නැහ. ඕක නොදන්න කෙනා මොකද කරන්නේ? කිපව් කියා දෙයක් නැහ. දන් දුන්නා කියලා පින් කළා කියලා වැඩක් නෑ. අන්න එහෙම ගනිය යුතුකම් මටු කළා කියලා වැඩක් නෑ. ගුණන් කියලා එහෙම කවුරුවත් නෑ විශේෂයක් නෑහ. අන්න ඒ ආකාරයෙන් වැරදි ආකල්ප ගන්නවා. ඔය වැරදි ආකල්ප නිසා සමාජය විනාශ වෙනවා. තමන් දැක්කේ නැති

කුදු මතිමතාන්ත්‍රයක් තමන්ටත් ලෝකයටත් විනාශයක් ඇති කරන දෙයක් මිසක් ඇත්තක් නොවන අන්න එහෙම දේවල් කියන්න පටන් ගත්තහම ඒකෙන් සිද්ධ වෙන්නේ අනුන්ට ගිනි දෙන එක ඒ වාගේම අගිඟ වීමට හේතු වෙන කාරණාය යදෙන එක අන්න ඒවා සිද්ධ කරගත්තහමයි ප්‍රේත ආදී කොට්ඨාස වලට හේතු වෙන්නා වූ මූලිකාංගය සකස් වෙනවා. ඒකේ උපායයි. ඉතින් හම්බවෙන ප්‍රතිඵලය පහත් වෙනට එකතු වෙන එහවත් අපාය. ඒක මොකක්ද ප්‍රේත අපාය. අන්න ප්‍රේත අපායට යන උපාය දකිනවා. නිරේ නැවති අපායට යන උපාය දකිනවා. ඉතින් ඒවා හොඳ නැත්නම් ගන්න පීරණය දැන් තමන්ට තියෙනවා. මොකක්ද? උපාය දැකලා ඒකෙන් මිදෙන එකයි.

දැන් මේක බුද්ධ දේශනාවද කියලා බලන්නේ ධර්මානුකූලයි. පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයට බහා බැලුවහම බහා හිටෙනවා. යම් අපායත් දුකද ඒකට පත්වෙන හේතුව යම් තැනක් ඇක්ද දුකට හේතුව ඒක නම්. ඒ හේතුව අත්හැරීම වැලීමි ගියාට පස්සේ ඒ දුකෙන් මිදෙනවා නම් ඒ අනුගමනය කරලා එක ඒකේ මාර්ගය නම් චතුරාර්ය සත්‍යය නැවති සූත්‍රයටත් එකඟ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයටත් එකඟ ඒ මග අනුගමනය කළොත් රාග ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ පහෙනවා මිසක්. ඒකට එකතු වෙන වැඩක් වෙන්නේ නෑ වර්ධනය වෙන්නේ නෑ. එහෙනම් විනයටත් එකඟයි. ඔන්න ඔයකට පහා ඉන්න හිටවා නම් ඒවා බුද්ධ දේශනා.

දැන් ඉතින් ගැලපෙන නිසාමයි පිළිගන්නේ. මෙන්න මේක තෝරාගන්න ඕනේ බුද්ධ දේශනාවට ගැලපෙන ආකාරය. විනයට එකඟ වෙන්න ඕනේ. සැසඳෙන්න ඕනේ. සූත්‍රයට බහා හිටින්න ඕනේ. ඒ තමයි චතුරාර්ය සත්‍යය. ධර්මයට බාහ හිටින්න ඕනේ. ඒවා පටිච්ච සමුප්පාදය. ඔන්න ඔය ටිකට වෙනවා නම් ඒකට දාලා බලපුවහම ගැලපෙනවා නම් පොතේ තිබුණත් නැතත් බුද්ධ වචන කවුරු කිව්වත් නැතත් බුද්ධ වචන ඒවා. මේ බුදුරජාණන් වහන්සේම බුද්ධ වචන හොයාගන්න දුන්න ක්‍රමවේදය ඒක හරි කියලා වැටැ නිසයි අපි ඒක පිළිගන්නේ. ඥාන ගෝචර නිසයි පිළිගන්නේ. එතකොට කවදාවත් එහෙම අය රවට්ටන්න බෑ මේ අහවල් පොතේ තිබුණා මේ අහවල් සූත්‍රයක් තිබුණා. මේ බුදුහාමුදුරුව අහවල් තනිදි මෙහෙම දේශනා කළා කියලා බොරුවෙන් එහෙම රවට්ටන්න ැදුවන්න බැහ.

මොකද තමන්ගේ වාසියට එහෙම මේවා හදා හදා ඔය දැනුත් ඔයවා ප්‍රකාශ කරන දැන් තියෙනවා. මෙහෙම සූත්‍රයක් ඉස්සර තිබිලා තියෙනවා මේක දන්නේ නෑ මෙන්න ඒ සූත්‍රය කියලත් දෙනවා. ඉතින් මේ ධර්ම ක්‍රමවේදය දැක්කේ නැත්නම් එහෙම් මේක ඇත්ත වශයෙන්ම බුද්ධ දේශනාවක්ද නැති හොයාගන්න බැහ. හොයන ක්‍රමයක් දීලා තියෙනවා දිපෙන එකක් න්‍යානුකූලයි, ප්‍රඥා ගෝචරයි. ඒක තමයි සූත්‍රයට බහා බලන්න. ධර්මයට බහා බලන්න. විනයට සඳන්න ඒ සූත්‍රයත් තටුවා විග්‍රහ කරලා තියෙනවා. ඒ විනයත් තටුවා විග්‍රහ කරලා තියෙනවා. ධර්මයත් තටුවාය විග්‍රහ කරලා තියෙනවා. ගැලපෙනවා. ඒ විග්‍රහ කරපු එක පිළිගන්නෙත් ගැලපෙන නිසයි. ඒක ඥාන ගෝචරයි. ඉතින් එහෙමම තෝරාගෙන මේ උපාත් දකින්න ඕනේ. දෙව්ලොවට යනවා නම් අපාය දුක ඒකේ නෑ.

සුඛයි කියනවා නෙමෙයි. ලෞකික සුඛය තියෙනවා. නිවන් සුවේ ලබන්න ගියාට නම් හරියන්නේ නෑ. හැබැයි නිවන් සුව වේන්න නම් ඊට පස්සේ පසුතලය හටගන්න සුගතියක් ඕනේ. සුගතියක් නැතුව ඒ පසුතලය හදාගන්න බැ. ඒ නිසා ආර්ය සුගතියක් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ නිවනට පසුතලය හදාගන්න ඕන හින්දයි. ලෝකයා සුගතියක් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ පංච කාම සම්පත්තය විඳින්න ඕන හින්දයි. වෙනස තේරුම් ගන්න ඕන. ප්‍රධාන එල්ල කරපු කාරණයක් තියෙනවා. ඒ තමයි ආර්යෝ නිවන මුල් කරගෙන ඒකට උපනිසිරය හොයෙනවා. ලෝකයෝ කාමාස්වාදය මුල් කරගෙන ඒකට උපනිසිරය හොයෙනවා. ඕකයි තියෙන වෙනස. කරන පින්වසත් ඕකයි. එම් උපනිසරයක් කරලා නිවන දැක්ක නම් ඊට

පස්සේ උන්වහන්සේට නැවත පුණ්‍ය උපනිශරය කරගන්න ඕනේ නැති. ඒ නිසා පුඤ්ඤා අභිසංඛාර ඉවරයි. ආය චේතනා පිහිටන්නේ නැහ. පුණ්‍ය ක්‍රියාව නැතුව අහම නෙමෙයි. වරද්දලා කියනවා රහතන් වහන්සේ පින් කරන්නේ නෑ කියලා. රාතන් වහන්සේ නැතේ පුඤ්ඤා අභිසංඛාර අපු අභිසංඛාර කොහොමත් නෑ. අරූප ලෝකේ උපදින්න ඕනේ කියලා එහෙම එකක් නැති නිසා ආනිංජ්ජා අභිසංඛාරත් නෑහ. හැබැයි පුණ්‍යාව උන්වහන්සේට තියෙනවා පාප ක්‍රියා නෑ. ඒ ක්‍රියාවෙන් කවදාවත් එක්ක යන්න බැහැ. ඒ ඒ ලෝකයකට ඔය කියන අභිසංඛාර කියන චේතනා නැගෙන්න ඕනේ. බලවත් චේතනා. මතු භවයක උපද්දන්න ශක්තිය චේතනා නැගෙනවා නම් තමයි අභිසංඛාර නැගෙන්නේ. රහතන් වහන්සේ පින් කරන්නේ නෑ කිව්වෙත් ඔන්න ඔය හේතුව උඩ අභිසංඛාර නැගෙන්න හේතු නැති නිසයි.

ඉතින් උපායයි අපායයි පද නිරුක්තියෙන් තෝරාගෙන ධර්මයට සූත්‍රයට විනයට බහා හිටින හැටි සැසඳෙන හැටි බලපුවහම මේක බුද්ධ වචනයක් දගෙන නැත්ත කියලා තෝරගත්ත හින් බුද්ධ වචනයක් බව පැහැදිලිව කියන්න පුළුවන්. ද ක්‍රමයටයි තෝරන්නේ.