Talk Arunodaya-03

තව මේ ප්‍රශ්නය මේ සියලු දෙනා දානය ලබාගෙන අවසන් වූ පසුව ඉතිරි වන ආහාර දානය දුන් අයගේ අවසරයක් නැතිව නිවසට ගෙනයාම සුදුසු නැහැ නේද කියලා මේ ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. ඉතින් ඒ ප්‍රශ්නයට හිතලා උත්තරයක් ගන්න ඕන දානය සහ ඒ වාගේම දානය සකස් කරන පිරිද හදපු දානය කියන එකෙන් දානයට ඉස්සෙල්ලා හදපු බත කාරණා දෙකක්. තානය සඳහා සකස් කළා කිව්වහම බුදුපියාණන් වහන්සේට මහා සංඝරත්නයට උපාර පූජායි. ඒ වගේම සංඝරත්නය සහ සිපස පූජා කියලා ශාසනයේ සිව් පිරිසම ඒ දානයක් වෙන් කරලා පූජා කරා නම් අන්න ඒ පූජා කරපු එක තමයි ශාසනයට පූජා කළ දානය.

ඒ දානේ ශාසනයට පූජා කරාට පස්සේ පූජා කරපු කෙනාට ආය ඒ කැඟිලි ගන්න කිසිම අයිතියක් නෑ ඒ ටිකේ. හැබැයි අර මේ ඔය මුරුතැන් ගෙහි තියලා උයන ඒවා තියෙනවා. ඒ දානය හදන්න සකස් කරන ඒවා. දානයට අයිති වෙන්නේ ගෙනහලා මේ භික්ෂූන් වහන්සේ ලවසා පූජා කරන ටිකයි. එව්වාගේම උපාසක උපාසිකාවන් උදෙසා වෙන් කරලා එහෙනම් වෙන් කරලා තිබ්බනම් අන්න ඒවා. අර හැලියේ තියෙන එක දාන වෙලා නැහනේ. ඒක වෙනස දකින්න ඕනේ. ඒනිසා ඒ හැලිය තියෙන ඒවා ඒ අයට ඕනම් දෙන්නත් පුළුවන් නොදෙන්නත් පුළුවන්. මේ ස්ථාන ඉව්වට දාන සඳහා ඉව්වට දානේ දුන්න ඒවට අයිති වෙන්නේ නැ. අර දාන දීලා හිටන් යම්කිසි ආකාරයෙන් සිව් පිරිස උදෙසා වෙන් කරපු දානයක් තියෙනවා නම් අන්න ඒ වෙන් කරපු අදහස තිබ්බ තැන්පටන් ඒ දායක පිරිස නැත්නම් ඒ දානි දෙන පින්වත්

පිරිස දානයට වෙන් කරා වෙනවා. මෙන්න මේ ටික මේ දානයටයි කියලා හටම වචනයකින් ප්‍රතිඥාවක් දුන්නා නම් කරුණු දැනගෙන එතැන් පටන් ඒක දාන පූජාවක් වෙනවා. අපි දානය දෙන්න තමයි මේ උයන්නේ කියලා ඉන්නවානම්. ඒක තව උයනවා මිසක් දානේ දීලා නෑ. දානේ බවට පත් වෙන්නේ වෙන් කරාට පස්සේ. මෙන්න මේ ටික ශාසනයේ උදෙසා නැත්නම් මේ බුද්ධ ශාසනයේ සිව්වි පිරිස මුල් කර බුදුන් වහන්සේ මුල් කරගෙන සියලුම භික්ෂු භික්ෂුනු උපාසක උපාස ගැන සිව්වනක් පිරිස මුල් කරගෙන පූජා කරනවා කියලා වෙන් කරගත්ත කොටස. ඒ කොටස ඊට පස්සේ පූජා කළාට පස්සේ අනුපිළිවෙලින් යන ක්‍රමයක් තියෙනවා ඒක ශාසනය තුළ ක්‍රමයක්. භික්ෂු භික්ෂූන් නඉන්න ඉන්නවා නම් ඒ අය මුල් වෙනවා. ඒ අගේ තියෙන උතුම්ම ගුණයක් තමයි කෘතෝපකාර

සැලකීම වශයෙනුත් උත්තරීතර ගුණයට ගෞරව කිරීම වශයෙනුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ අග්‍රහ කරලා මහා සංඝරත්නය අභියස පූජා කරනවා සමාන ගෞරවයෙන් මූලික පූජාව කරන්නේ. ඒ වගේම සුපටිපන්නතාදී ගුණසීකර සංඝරත්නය නිසා පූජා කරන්නේ. ඊට පස්සේ උපාසක උපාසිකාවන් සඳහා දාන දෙන්නේ. ඊට පස්සේ ඉතුරු හරියක් තියෙනවා නම් අනුපිළිවෙලින් පස්සවෙන් එන හිඟනටත් අයිති. දෙන්න පුළුවන්. අයිතිය කියන්නේ අයිතිවාසිකමක් නෙමෙයි. අර ශාසනය තුළ තියෙන මූලික ක්‍රමෙන් අර එම ස්ථානයේ යම්කිසි මූලිකවෙ භික්ෂූන් වහන්සේලා ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුදැනුව පිට ඒ අනුපිළිවෙන් කියා තියෙන යම් ක්‍රමයක් තියෙනවා නම් ඒ අනුව පවරන්න අයිතියක් තියෙනවා. හැබැයි ඒ වෙන් කරපු දානයේ දැන් ආයු සැරයක් මේක අපේ දානය කියිය අපිට ඕන එකක් කියලා එහෙම කරන්න අයිතියකුත් නැහැ. එහෙම කළොත් වැරදෙනවා. ගැලපෙන්නේ නැහ. හැබැයි අර මුට්ටිය උලා ඉතුරු හරියේ තියෙනකොට අපි ඉස්සෙල්ලා ගත්තේ. ඒකපු හරිය ඒකෙන් තමයි මේ දානය වෙන් කළේ කිව්වානම්.

අර උලා වෙන් කරලා තියෙන ව්‍යංජන බත්තාදී තියෙන ඔක්කොම ඒවා අමතර ඒවා. ඒවා ඒ අයගේ ගේ අය තමයි අපිට දීලා නැහ. ඔය වෙනස හොඳට තෝරාගන්න ඕනේ. පටන් ගන්නකොට මේ උව් යන්නේ දානියයි කියලම පටන් ගත්තා නම් ඒ උලා අවසාන කරනත් ඒක දාන වුණා. දාන දෙන්නයි මේ උයන්න කිව්වානම්. දානි දෙනෙන් කරපු කොටසේ නම් ඒක දානයට අයිති. ඒක හිත පිහිටවපු හැටියට ප්‍රතිඥාව දුන්න හැටියට ඕක හොඳට තේරුම් ගන්න ඕනේ. ඉතින් දාන ලබාගෙන අවසන් වන කොටස කිව්වහම ඒ දානියි උපාස උපාසිකාවන් සඳහා පළඟම් වලට නැත්නම් ඔය මහා මේ තියෙන බේසං වලට වෙන් කරලා ගෙනහලා තිබ්බනම් මෙන්න දානට කියලා. ඊට පස්සේ ඒවා දාන පූජාවක් වශයෙන් අසින් අපි පූජා කරනකොට පූජා වෙලා ඉවරයි. ඊට පස්සේ ඒවායිති වෙන්නේ ශාසනයට. ශාසනික පිළිවෙත අනුව ඒවා ඒ ආකාරයෙන් දෙන්න

පුළුවන්. හැබැයි ඒකයි තියෙන්නේ එතන ඉන්න ස්වාමීන් වහන්සේලාටයි මුල් වෙලා කියන්න පුළුවන්. මොකද ඒ යනපනත් පනවන්න ඉන්නේ. ඊට පස්සේ ශාසනය දේවල් වලට එම ස්ථානයේ ඉන්න මූලිකව එදාට වැඩ ඉන්න භික්ෂූන් වහන්සේලා. ඒ අය තියෙනවා අනුපිළිවියලා කියා දීලා තියෙනවා. ඉන්න පිරිසට දායක පිරිස් වලට භික්ෂූන් වහන්සේලා ගත්තට පස්සේ ඉඳුරු කළාට පස්සේ උපාසක උපාසිකාව ඉන්නවා නම් ඒගොල්ලන්ටත් දෙන්න. ඊට පස්සේ ඒකෙන් නම් ඊට පස්සේ ඔය ඉන්න කොහොම වැඩ කරන කටයුතු කරන අය කයමකට අරගන්න ඒකේ ප්‍රශ්නයක් නැහැ. ඊටත් පස්සේ තව පස්වෙන් වෙන යාතකයෙක් හරි ඇවිදිලා ඉන්නවා නම් එහෙම වැඳලා එහෙම බලාගෙන පැත්ත ඇරිලා ඒ මනුස්සයා හරි හිඟලත් දෙන්න. එතෙන්ට යනකන් අයිතිය. හැබැයි බුද්ධ ශාසනයේ සත්තුන්ට දෙන්න කියලා අයිතියක් කරලා නැහැ. නමුත් සතෙක් හරි ඇවිදිලා ඉන්නවා නම්ගේ හිමියක්කමක් හින්දා තමයි ඌ ඉන්නේ. ඒ නිසා අපි පැත්තකට දාන හැටිය ඔහුට

ඔන්නනම් කයේ. ඔහුට කන්න කියලා දාන්නත් එපා. නොකන්න කියලා දාන්නත් එපා. අහ කරලා දැමට පස්සේ උගෙහිමිකක් තියෙනවා උයටියයි. ඒක අපිට අයිතින දෙයක් නෙමෙයි. මොකද ශාසනයේ දෙයක් දෙන්න අයිතියක් තියෙන්නේ එච්චරයි. නමුත් ඔය බල්ලෝ බලල්ලු අතර බෝසත්වරු ඉන්නත් පුළුවන්. ශ්‍රාවක බෝසත්ත්වරු ඉන්නත් පුළුවන්. එහෙම නැති වෙන්නේ නෑ. ඉවරණ ගත්ත බහතන් වහන්සේ නමක් නමුත් පෙන්නවා තියෙන්නේ. අටමහරකිට යන්නේ නෑ කියලා විතරයි. තිරිසන් වෙන්නේ නෑ කියලා එහෙම පෙන්නලා නැහැ. එහෙනම් අපි දන්නේ නැහ කවුරු කොතන ඉන්නවද කියලා. ඒක නිසා අපිට ඒගොල්ලන්ට තහනම් කරන්නත් බැහ. සමහර රටේ හිමිකම් තියෙනවා ඒ තැන් වලට ඇදිලා ඉන්න පුළුවන් ධර්මතාවය අනුව. එහෙම වෙනසක් වෙන්න පුළුවන්. ඉතින් එහෙනම් අපිට ඒ මිසර ඒක කරන්නේ ඔක්කොම ශාසන පූජා කරපු දේල යන අනු

පිළිවෙලට. හැබැයි ඒ වෙන් කළේ දානේ දෙන පින්වත් පිරිස වෙන් කළේ. අර වෙන් කරලා ඇරලා ඇරපු කොරස නම් ඒක දාන පූජා වෙනවා. දානේ උයනකොට පටන් ගත්තනකොට මේ උයන්නේ දානේ මේක දානය අයිතියක් කියලා හිම්ම හිත තිබ්බානම්. ඒ හැලියේ තියෙන ඒවත් එක්ක දාන පූජාවක් වෙනවා. එහෙම වුනොත් ඒක එහෙම ස්ථානයේ ඉන්න ස්වාමීන් වහන්සේලා දීලා තියෙන්නේ යම්කිසි ආකාර නියෝගයක් ඇත්නම්, ක්‍රමවේදයක් ඇත්නම් ඊට අනුකූලව ඒ පින්වත් ක්‍රියාත්මක කරන්න පුළුවන්. හැබැයි අර වෙන් කරපු ටික නම් එහෙම තිබුන්නේ අර ඉතුරු ටිකනම් ඒගොල්ලන්ට හිතෙන්නත් පුළුවන් අරන්නත් පුළුවන් ප්‍රශ්නයක් නැහ. ඉතින් ඕකේ ඉතින් මෙහෙම දෙයක් තියෙනවා. සමහර අයට දානයේ ප්‍රධානේ බාර ගත්තට තවත් ඥාති හිතාසීන් එකතු වෙලා. අනි මේ දානට අපිුත් මෙන්න මේ හාල් ටික, මෙන්න මේ පොල් ගෙඩිය මෙන්න මේ මුදල මේ බඩු ගන්න ඔහොම කියලා දෙන්න පුළුවන්. එහෙම සම්බන්ධ කරලා ගත්තොත් එහෙම ගත්ත බඩුවේ පටන් ගෙන සාංඝිකයි. නැත්නම් ශාසනයට

පූජා කිරීමට සම්බන්ධයි. එහෙමනොත් එහෙම ආයසරයක් එහෙම අරන්ගෙන අහලා ඉතුරු වෙච්ච පෝල් ගෙඩියවත් මිරිස් කරලවත් ගෙනියන්න අයිතියක් නෑහ. ඒවා ඒ කටහිතවට සුදුසු පරිදි ගන්න දීලා වෙන් කරන්න වෙනවා. මොකද ඒ පිරිස දානට කියලම සල්ලි දුන්නා නම් එහෙම වෙනවා. ඒකෙන් බඩු ගත්තොත්. ඉතින් ඔය හරි සූක්ෂම තැන් සියුම් තැන් හොඳට විග්‍රහ කරලා තේරුම් අරගන්න ඕනේ. නැත්නම් මේවා බාධා පැමිණෙනවා. දානය දුන් අයගේ අවසර ඇතිව ගෙදර අයට ඉතිරි ආහාර ඉල්ලාගෙන ගෙන යන්න සුදුසුද කියලත් මේ අහනවා. ඉතින් ඔය ක්‍රමයමයි. අර තමන් පුද්ගලිකව දානයක් හදලා දෙනකොට අර වගේ හවුල් කරගත්තේ නැත්නම්. අනේ අපුත් මේ බොල් ගෙඩිය ඔය දානයට දෙන්න. එහෙම කියලා එහෙම ගත්තේ නැතුව තමන්ම මුල් වෙලා තමන්ම නම් දානේ ගෙනාවේ. මේ දානේ උවන්න තමයි බඩු ගෙනියන්නේ.

එහෙමනම් අදහස තිබුණේ. තවයි දානේ දුන්නේ නෑනේ. ඒ ස්ථානයට ගිහිල්ලා අපි දාන උව්වෙලා දෙමු. එහෙමනම් අදහස තිබුණේ සම්බන්ධ වෙලා තිබුණේ නැත්නම් දානයට මේ පොල් ගෙඩිය මිරිස් කරල්ලා හරි කියලා කවුරුවත් දුන්නෙත් නැත්නම් ඒවා තමන්ගේ. ගෙනහලා උලා වෙන් කරපු කොටසේ එතකොට දාන පූජාව වෙනවා. ඉතුරු වෙච්ච කොටස ඒගොල්ලන්ට අරියන්නත් පුළුවන් කාටත් දෙන්නත් පුළුවන් ඒකේ ප්‍රණ්ඩයකුත් නැහ. බලන්න බලන්න ඕන නම් ඒත් දෙන්න පුළුවන්. මොකක් නිසාද? ඒගොල්ලෝ ඒක දාන පූජාවක් වශයෙන් පූජා කරලා තිබිච්ච නැති නිසා. නමුත් ඔය තමන්ගේ පිරිස් වලට කිව්වට පස්සේ කවුරුත් ඔයලා හවුල් වෙනවා. හවුල් එයා නෙමෙයි අපි ඔල් ගෙනෙඩිය අපි වෙනුවෙන් දෙන්න දයට වෙන් කරනවා. මෙන්න මේ හාල් ටික අපි වෙනුවෙන් දෙන්න තව කට්ටියක් වෙන් කරනවා. ඒවා ඔක්කොම ගෙන හරලා අරන් ඉතුරු ටික ගිනිත් එහෙම ලොකු සාපයක්. මොකද එතකොට ඒ දෙන්න අමු දව්වේ පටන් ඉන්න ශාසනයට පූජා කරලා ඉවරයි ඒ පින්වත් පිරිස.

ඒවාය ඒකට මිශ්‍ර වුනොත් එහෙම ආයුසරයක් කරන්න දෙයක් නෑහ. මෙන්න මේ මුදල ඒ දානි දෙන්න බඩුගන්න කියලා දුන්නොත් ඒකෙන් මොනවාහරි ගත්තා නම් ඒ ගත්තා ඔක්කොම මිශ්‍ර වෙනවා ඔක්කොටම එතකොට එහෙම දෙයක් අපිට වෙන් කරන්න බැහැ පුද්ගලිකව දුන්න තැන්පටන් අර ශාසනයා වෙන් කරපු දෙයක් තමයි උයන්නේ එතකොට එහෙම වුනොත් ඉතුරු වෙච්ච එකක් කියලා ගෙනියන්න වත අයිතියක් නැහැ. ගැලපෙන්නේ නැහ. අන්න ඒක තේරුම් අරගන්න ඕනේ ඒ විදිහට. ඉතින් දානේ දෙන අයට දෙන්න අයිතියක් තියෙන්නේ ඔය ක්‍රම දෙක උඩ. පුද්ගලිකව තමන් විසින් දුන්න දානකට දානේ දෙන්න පත්තිව්වා නම් මේ ස්තන්ට ඇවිදින් හරි. වෙන් කරපු කොටස දානය. නැත්නම් දානේ උයන්න පටන් ගත්තා නම් මේ උයන්නේ දානයෙයි කියලා. එතන පටන් ගනවාම ඒක දාන. වෙන් කරපු සම්මතය හැටියට. කවුරු හරි දානයකට ගන්න කියලා හිටනම් බලු දුන්නාහම ඒක සම්බන්ධ කරගත්තා නම් අරන්

එන්න තැනත් අරන් එන්නේ දානයක්. දානයට අවශ්‍ය කොටස්මයි. එහෙම ඒවා කවදාවත් ඒ පූජා කිරීම වෙලා ඉවරයි පුද්ගලයාගේ. සම්මතය වෙලා ඉවරයි භික්ෂූන් වහන්සේ පිළිගත්ත සෑැන් පටන්. ඒ නිසා ඒවා ශාසනයේ පිරිස් විසින් භික්ෂූන් වහන්සේලා මූලිකව දෙන උපදෙස් පරිදි කටයුතු කරනවා මිසක් එයින් ඒ හට ගත්තොත් දොස් සහිතයි. හොඳට පරිස්සරමය කරගන්න ඕන නැත්නම් මෙච්චර හොඳ දානයක් දීලා මෙච්චර හොඳට පින් අනුමෝදන් කරලා අපිට මේ අමුතු වෙනසක් එන්නේ මොකද කියලා. නරක පැත්තක් එහෙම එන්න පුළුවන්. තමුන්ට තේරෙන්නේ නැති වෙන්න එන්න පුළුවන් ඒකට සම්බන්ධ වුනේ කවුද මොනවැන්ද? ඒවට මම අවංකව මොකක්ද කළේ කියලා හිතලා බැලුවොත් සමහර වෙලාට ඔහොම දේවල් වෙනවා. ඉතින් හොඳට පරිස්සාව වෙන්න ඕනේ. කෙනෙක් සම්බන්ධ කරලා දායට බඩුගෙනආව නම් ඒ අය දෙන්නේ මේකෙන් දානයට දීලා ඉතුරු හරි උඹනින් ඕන එකක් කියලා එහෙම දුනම් ඒත් ප්‍රශ්නයක්ේ නැහැ. ඒ ප්‍රතිඥාවයි බලපාන්නේ.

අනේ මේ මගිනුත් මේ දායට මෙන්න මේ ටික ගන්න කියලා. හාල් සීරුවක් හරි මිශ්‍ර කළහනම් එතන පටන් ගෙන්න ඒ දාන සම්බන්ධය එනවා. ඉතින් ඒ නිසා දානයක් දෙන්න චිත්ත ප්‍රසාදය පටන් ගත්තා නම් දාන දෙන්න ඉස්සෙල්ලයි. දානි දෙන වෙලාවේ දානේ දුන්නට පස්සේ තුන්වලේම චිත්ත ප්‍රසාදයක් ඇති වෙන්න නැමේ දානයක් දෙන්නේ කියලා. අන්න එතකොට ඒ දානය හුඟක් බලවත් දේම දෙන්න ඉස්සෙල්ලා දුන්නට පස්සේ චිත්ත ප්‍රසාදයෙන් පූර්ණං ඒ දානය හුඟා ප්‍රතිඵල පූර්ණයි. ඉතින් ඒ නිසා දානයක් දෙනකොට ඔය කරුණු හොඳ මතක තියන්න කටයුතු කරගන්න.