Talk Arunodaya-83
This text was made from YouTube automatic captions and may contain mistakes. To suggest a correction, click the line, then ✎ under “This line” on the right.This text was made from YouTube automatic captions and may contain mistakes. To suggest a correction, tap the line, then ✎ below.
මේක ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා ශරාවද කියලා ප්‍රශ්නයක්. මේක වචනය ශ්රද්ධාව. ශර්දා කියන වචනය නම් ඒකට ගැලපෙන්නේ නෑහ. ඒක වෙනස් අදහසක් එන වචනයක්. ශ්‍රද්ධා කියන්නේ එකක් ශරදා කියන්නේ තව එකක්. ශ්‍රද්ධා කියන වචනයක් තියෙනවා. ශ්‍රද්ධා කියලා කියන්නේ සත්‍යය දැකලා සත්‍යය අහලා යමක් නුවණින් තේරුම් ගත්තොත් මේක ඇත්ත කියලා වැටහෙන නුවණක් තිබුනොත් අන්න ඒ ඇතිවෙන විශ්වාසය තමයි ශ්‍රද්ධා කියලා කියන්නේ. දැන් අහනම් තමන් තුළ ඇති ශ්රද්ධාව දැනගැනීමට මිනිම් දණ්ඩක් තිබේද ශ්රද්ධාව දැනගන්න මිනින් දන්න තමයි චතුරාර්ය සත්‍යය
විග්‍රහ කරනකොට තේරෙනවා නම් දුක දැනගන්න ඥානය දුක කියන්නේ මේකයි කියලා දැනගන්න නුවණ ආවා දුක්ඛ සමුදය තෘෂ්ණාවයි කිව්වහම ඒක විග්‍රහ කරලා දැනගන්න නුවණක් පහළ වෙනවා නම් දුක්ඛ නිරෝධය කියන්නේ මේ ස්වභාවයයි කියලා තේරුම් ගන්න හැකියාවල් ලැබෙනවා නම් දුක්ඛ නිරෝධගාමී ප්‍රතිපදාව කියන මේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියන්නේ මේකයි කියලා. ඒ ටික තමන්ට තේරුම් ගන්න හැකියාවක් තියෙනවා නම් අන්න ඒ දැනගැනීමේ ඥානයත් එක්කලා. ඒ ධර්මය සත්‍යයයි. ඒ දේශනා කරපු බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒකාන්තයෙන් බුද්ධයි. සම්මා සම්බුද්ධයි. මූලික වශයෙන් විශ්වාසයක් ඇති වෙනවා. ඒ ධර්මය ස්වාක්කාතයි. ඒ මග අනුගමනය කරන්නා වූ සංඝරත්නය
සුපටිපන්නයි කියලා. සිට 100ීක් එහෙම නෙමෙයි. එක්තරා විශ්වාසයක් ඇතිවෙනවා. නිසැක විශ්වාසයක් ආවොත් ඒකට කියනවා අචල ශ්රද්ධාව සමහර වෙලාවට අදහන්නන්වාලය අදහනවා. අපේ පරම්පරාවෙන් බෞද්ධයුනේ එහෙමත් ගන්නවා. හැබැයි ඒක යථාර්ථය දැකලා ගත්ත එකක් නොවෙ. ඒක නිසා ඒක අමූලිකා ශ්‍රද්ධා කියලත් ඕගට කියනවා වචනයක්. මුල් බැහැපු නැති ශ්රද්ධාව වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. නියම ආකාරයෙන් ශ්රද්ධාව කියලා කියන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යය තේරුම් අරගත්තහම ඒ පිළිබඳව ඇති විශ්වාසය. ශ්‍රද්ධාවනය කරගැනීමට ගත යුතු ක්‍රියා මාර්ගයක් තියෙනවා මොකක්ද කියලායි අහන්නේ.
ඒ චතුරාර්ය සත්‍ය පිළිබඳව අවබෝධ කරගන්න මූලික වන්නා වූ ඒ ධර්මය තේරුම් ගන්න බුදුන් කවුද කියන වචනේ විශ්වාසයක් ඇති වෙන්න ඕනේ විවිධ ක්‍රමවලින් කොයි ක්‍රමෙන් හරි චතුරාර්ය සත්‍යය තේරුම් ගත්තොත්නම් අචර ශ්‍රද්ධාවක් ලැබෙනවා. සොළවන්න බැරි. සෝතාපන්න පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන ශ්රද්ධාව ලැබෙනවා. එහෙනම් මාර්ගඵලී ඒක තියෙන්නේ. ඊට මෙහාට විවිධාකාරයෙන් බුදුන් කෙරෙහි, ධර්මය කෙරෙහි, සංඝයා කෙරෙහි යම් විශ්වාසයක් ඇතිවෙනවා නම් ආවට ගියාට නෙමෙයි හේතුවක් ඇතුව හරි විශ්වාසයක් දැනෙනවා නම් ඒකත් කියනවා ශ්‍රද්ධා. ඉතින් වර්ධනය කරගන්න යලි ධර්ම ශ්‍රවණය කරන්න ඕනේ.
ඇසුරු කරමින් ත්‍රිවිධ රත්නය ඇසුරෙන් හිත ඒ පැත්තට නැඹුරු කරගෙන යනකොට ඔය කියන විශ්වාසය තහවුරු වෙනවා එන්න එන්න ධර්ම සාකච්ඡා ධර්ම ශ්‍රවණ ඒ වගේ දේවල් කරගෙන කරගෙන යනකොට ඇතිවෙනවා සම්පූර්ණ සැක දුරුවෙලා. තමන්ට නුවට ගෝචරෙනවා මේ සත්වයයි මේ මේ කියන දහම කියලා. අන්න සත්වයයි කියලා විශ්වාසයක් ඇති වුණා නම් අන්න ඒ විශ්වාසය සත්‍යය කෙරීම ඇති වුණ විශ්වාසයක් නිසා ඒකට කියනවා ශ්රද්ධාව ඒක දියුණු වෙන්න දියුණු වෙන්න ශ්රද්ධාව දියුණු වෙනවා. දියුණු වෙලා දියුණු වෙලා අන්තිමට අත්දැකීම ලැබුවට පස්සේ රහතන් වහන්සේට අස්ද කියනවා. රහතන් වහන්සේට ශ්රද්ධාව නෑ කියනවා. මොකද සාතන් වහන්සේට විශ්වාසයෙන් ගන්න දෙයක් නෑ අත්දැකීම තියෙන නිසා.
චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ මූලික අත්දැකීම පූර්ණ අත්දැකීම රහතන් වහන්සේට. ඒ නිසා ශ්රද්ධාව ඉක්මවා යනවා. අත්දැකීමට පත්වෙනවා. ඉතින් එතන්ට එනකයි යන්න මාර්ගය හදාගන්න. ශ්‍රද්ධා බීජන් කියලා මුලදිම සත්‍යය පිළිබඳ විශ්වාසය ඇතිවෙන්නේ. අනුමාන ඥානය ප්‍රත්‍යක්ෂ එනකොට ක්‍රමක්‍රමෙන් විශ්වාසය ඉක්ම ගිහිල්ලා අවබෝධය ලැබෙනවා. චතුරාර්ය සත්‍යය ගැන විශ්වාසය කිව්වේ ගැඹුරු පැත්ත. බුදුරජාණන් වහන්සේ කිරිහි යම් චිත්ත ප්‍රසාදයක් එක්කා. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ කියන කරුණු පිළිබඳව ලෞකික වශයෙන් විග්‍රහයක් කළත් ඒක තේරුම් ගන්න පුළුවන් නම් තමන්ටත් ඒක වැටහෙනවා නම් කියා දුන්නහම ඒකාන්තයෙන්ම බුදුපියාණන් වහන්සේම මේ ආවට ගියාට වචන කියන කෙනෙක් නෙමෙයිනේ.
උන්වහන්සේ හොඳ ඥානවත්ත වචන කියන්නේ හොඳ තේරුම් ගන්න පුළුවන් දේ කියන්නේ කියලා එහෙම දකිනවා. ඒ අනුසාරයෙන් පෙර භවයක් ගැන මම දන්නේ නෑ. මතු බවය කොහේ යයිද දන්නේ නෑ. මේ පිනේ ප්‍රතිඵලය කොච්චරද කියලා දන්නේ නෑ. මේ පාපයේ බරපතරගම කොච්චර කියලා මට තේරුම් ගන්න බෑ. නමුත් බුදුපියාණන් වහන්සේ ඒවය තරම පෙන්නනකොට විශ්වාසයෙන් පිළිගන්න පුළුවන් හැකියාවක් ලැබෙනවා. අන්න ඒකත් ශ්රද්ධාව සිහ සේනාධිපතිට දානියේ වටිනාකම දානී ආනිසංස විග්‍රහ කරලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරපු අවස්ථාවක මෙලොව කීති ප්‍රහංසා ලැබෙන හැටි ඔහුගේ ගුණ ගායනය අනික් අය කරන හැටි තමන්ගේ හිතට
ඇතිවෙන චිත්ත ප්‍රහාදය ආදී විවිධාකාර කරුණු විග්‍රහ කරලා මරණයෙන් මතු සුගතිගාමී වෙනවා කියලා වචනයක් අවසානයට දේශනා කරපුවහම සිහ සේනාධිපති කියනවා ස්වාමීනි මුලදී කිව්ව කොටස මගේ අත්දැකීම් ඒක මම එහෙම බව දන්නවා. හැබැයි මරණීන් මත්තේ මොකද වෙන්නේ කියන එක ඔබ වහන්සේ කෙරෙහි විශ්වාසය තියලයි මම පිළිගන්නේ. ශ්‍රද්ධාවෙන් පිළිගන්නවා. ඒක මම දන්නේ නැහ. මරණයෙන් මත්තේ මොකක්ද වෙන්නේ? සුගතිගාමී වෙනවා කියන එක. ඒක හැබැයි මම පිළිගන්නවා ඔබ වහන්සේ කියන නිසා. අන්න ඒකත් ශ්රද්ධාව. ඉතින් අත්දැකීමෙන් ලබාගත්තා නම් ශ්‍රද්ධාවෙන් පිළිගන එකත් විශ්වාසයෙන් පිළිගන් දන්නේ නැහ ශ්රද්ධාව කියන්නේ. යම් සත්වයක් පිළිබඳව යම් විශ්වාසයක් ඇතිවෙනවා නම්. ඒ මූලික විශ්වාසයයි. ඒ විශ්වාසයේ තහවුරු වෙලා අත්දැකීමක් බවට පත් වුනාට පස්සේ කවුරුවක් කිව්වට විශ්වාස කරන්න දෙයක්
නෑහැ. තමන්ගේ අත්දැකීම නිසා අත්දැකීමේම දන්නවා. එතකොට කියනවා ශ්රද්ධාව ඉක්ම ගියා. ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය දැක්කා. ශ්රද්ධාව අවශ්‍යයි මූලික වශයෙන් දහම් තේරුම් ගන්න. ඒ මග අනුගමනය කරනකොට ක්‍රමක්‍රමෙන් ප්‍රඥාව වැඩෙනවා. ශ්‍රද්ධාවට විශ්වාසයට ගෝචර නොවිච්ච හරිය විශ්වාසයට එන්න පටන් ගන්නවා. තමන්ට නොවැටහෙච්චා වැටහෙන්නත් පටන් ගන්නවා. විශ්වාසය බලවත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. පැත්තක් ශ්‍රද්ධාවෙන් වැඩෙනවා පැත්තක් ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ කරගන්නවා. අවබෝධ කරපු හරිය ශ්රද්ධාව ඉක්ම ගියා. අත්දැකීම් සහිතයි. ඒ ඒ ක්‍රමයට ගිහිල්ලා අරිහත්යට පත්වෙනකොට අවශ්‍ය මූලික අත්දැකීම් සියල්ලි පූර්ණයි. එස නිවන් මග පිළිබඳව ආයසරයක් අවිශ්වාසයක් නෑහ. නිවීම සඳහා නිවන් දැකීම සඳහා යමක් කළ යුතුද ඒ ටික පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නෑහ.
ඊට පස්සේ ලෝකේ තව ප්‍රශ්න තියෙනවා ඒවා ඒ උත්තමයන් වහන්සේට ප්‍රශ්න නෙමෙයි. ඒ වගේ බාහිර රහයටයි තියෙන පර්යේෂණ ආසාව නිසා තියෙන ප්‍රශ්න එහෙම ඒවා ප්‍රශ්නයක් වෙන්නේ නෑහ රහතන් වහන්සේට ප්‍රශ්නයට පිළිතුරා හම්බ වුණා. මොකක්ද ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ? අසහනයේ දුක. ඒක වැටහෙන නුවණ තිබිච්ච නිසා ඒක වැටහෙනවා. ඒකට කළ යුතු ප්‍රතිකර්මය බුදුපියාණන් වහන්සේ දේශනා කරපු එක විශ්වාස කරන්න පුළුවන් නිසා විශ්වාස කරලා අනුගමනය කරගෙන යනකොට අත්දැකීමෙන්ම ඒකේ ප්‍රතිඵල ලබනවා. දුකෙන් නිදහස් වෙනවා. අන්න ඒක තමයි අවසානයේ ශ්රද්ධාව ඉක්ම ගිහිල්ලා ප්‍රඥාවෙන් පූර්ණ වෙන්න එහෙමයි. ඉතින් රහතන් වහන්සේට අස්්ද කියන්නේ ඒකයි ශ්‍රද්ධාවෙන් තොරයි කියන එක. ඉතින් එතනට යනකන් ධර්මය අහලා අහපු ධර්මය
ගැන යළි යළි මෙනෙහි කරන්න පුළුවන් වෙන්න ඕනේ. සත්පුරුෂ සංසේවනය, සද්ධර්ම ශ්‍රවණය යෝනිසෝ මනසිකාරයේ ධම්මානු ධර්ම ප්‍රතිපත්තිය කියන මෙන්න මේ කාරණා හතර සෝතාපත්ති අංග හතර. ඔය විදිහට පූර්ණ කරගන්න ඕන යලි යලි. ශ්රද්ධාව වැඩෙනවා. ශ්රද්ධාව වැඩනට පස්සේ සෝතාපන්න අංග හතරක් හම්බෙනවා. සෝතාපත්ති අංග හතර ඒ කිව්වේ. බුද්ධේ අවිච්ච ප්‍රසාදය, ධම්මේ අවිච්ච ප්‍රසාදය, සංඝයේ අවිච්ච ප්‍රසාදය අරියකාන්ත සීලය කියන මෙන්න මේ හතර සෝතාපන්න ඵලයට පත්වුන කෙනාට අස්වැසිලි හතරක්. හතරක් සැනසුම හතරක් වෙනවා. අන්න එතන්ට පත් වෙනවට මේ ශ්‍රද්ධාවෙන් ශ්රද්ධාව ඒකාන්තයෙන් අචර ශ්‍රද්ධාවක් ලැබිලා.
ඉතින් එතන්ට පත් වුනාට පස්සේ ඊට පස්සේ අත්දැකීම ලබන්න ලබන්න ශ්රද්ධාව ඉක්ම ගිහිල්ලා ප්‍රඥාව පූර්ණ වෙලා අරිහත්වයේදී ප්‍රඥාවෙන් පූර්ණය වෙනවා. ශ්රද්ධාව විශ්වාස ශ්‍රද්ධාවෙන් විශ්වාස කරන්න දෙයක් නැහැ. ඊට පස්සේ අත්දැකීම සහිතයි. එතන්ට එන එකයින් ඉතින් ප්‍රගුණ කරගන්න බලන්න. ශ්‍රාවයි ශ්‍රද්ධාවයි දෙකක් ශ්‍රා කියලා වචනය ගන්න එපා ශ්‍රද්ධා කියන වචනය